Een verhuurde woning is minder waard dan een lege: de huurder zit er, en die gaat niet zomaar weg. In Box 3 erkent de fiscus dat via de leegwaarderatio, een korting op de WOZ-waarde die je belastbare grondslag verlaagt. Op een pand van drie ton scheelt dat al snel tienduizenden euro's grondslag, en dus honderden euro's belasting per jaar. Dat lijkt gratis geld. Dat is het niet: gaat de hervorming door, dan verlaagt diezelfde korting vanaf 2028 je startwaarde, en over het verschil met je verkoopprijs betaal je 36 procent. Op de panden uit onze eigen dataset levert de korting 413 euro per jaar op en kost hij later 6.480 euro. Hier staat de exacte tabel, hoe je het rekent, wat er in 2026 veranderde, of hij in 2027 verdwijnt (nee), en wat de korting je straks kost.
De leegwaarderatio is het percentage waarmee je de WOZ-waarde van een verhuurde woning vermenigvuldigt voor Box 3. Hoe lager de huur ten opzichte van de WOZ, hoe groter de korting: de ratio loopt van 73% (lage huur) tot 100% (jaarhuur van 5% of meer van de WOZ). De korting is dus maximaal 27%. Sinds 2026 geldt hij niet meer bij niet-marktconforme verhuur aan gelieerde partijen. En hij staat op de nominatie te verdwijnen: onder de voorgenomen Box 3-hervorming (werkelijk rendement, beoogd 2028, nog niet aangenomen) telt je pand voor de volle WOZ. In 2027 geldt de tabel dus nog gewoon; de koppen die roepen dat hij per 2027 verdwijnt, lopen vooruit op wetgeving die er nog niet is.
Maar let op de keerzijde, want die staat in geen enkele tabel. Gaat de hervorming door, dan wordt je startwaarde per 1 januari 2028 de WOZ-waarde verlaagd met de leegwaarderatio, en vastgoed wordt vanaf dan belast bij verkoop: 36 procent over het verschil tussen verkoopprijs en startwaarde. De korting is dus geen cadeau, maar een voorschot dat je terugbetaalt zodra de huurder weg is.
Wat is de leegwaarderatio?
Box 3 belast je vermogen op de WOZ-waarde. Maar de WOZ-waarde gaat uit van een lege, vrij verkoopbare woning. Verhuur je met huurbescherming, dan kun je die woning niet leeg en dus niet voor de volle prijs verkopen: een koper neemt de huurder over. Economisch is het pand daardoor minder waard. De leegwaarderatio corrigeert daarvoor: je vermenigvuldigt de WOZ-waarde met een percentage onder de 100%, en dat lagere bedrag is je Box 3-grondslag.
De hoogte hangt af van hoe goed het pand verhuurd is. Een woning met een hoge huur ten opzichte van de WOZ is voor een belegger-koper aantrekkelijk, dus de verhuurde waarde ligt dicht bij de leegwaarde: de ratio nadert 100%. Een woning met een lage huur is in verhuurde staat veel minder waard: de ratio zakt naar 73%. De korting is met andere woorden het grootst waar de huur laag is ten opzichte van de waarde.
De tabel: van 73% tot 100%
De leegwaarderatio komt uit een vaste tabel van de Belastingdienst. Je deelt de kale jaarhuur door de WOZ-waarde, zoekt de rij waarin die verhouding valt, en past het bijbehorende percentage toe op de WOZ-waarde. Deze tabel geldt onveranderd voor 2023 tot en met 2026.
| Kale jaarhuur ÷ WOZ-waarde | Leegwaarderatio |
|---|---|
| 0% tot 1% | 73% |
| 1% tot 2% | 79% |
| 2% tot 3% | 84% |
| 3% tot 4% | 90% |
| 4% tot 5% | 95% |
| 5% en hoger | 100% |
Bij een jaarhuur van 5% of meer van de WOZ-waarde is er dus geen korting: de woning telt voor 100% mee. De grootste korting, 27%, geldt alleen bij een zeer lage huur (onder 1% van de WOZ), wat in de praktijk vrijwel alleen voorkomt bij sterk gereguleerde of familieverhuur.
Reken het voor je eigen pand. Vul de WOZ-waarde en de kale jaarhuur in; de rest volgt uit de tabel.
Leegwaarderatio · jouw verhuurde woning
De leegwaarderatio is de kale jaarhuur gedeeld door de WOZ-waarde, opgezocht in de tabel en toegepast op de WOZ-waarde. De jaarlijkse besparing is de korting maal 2,16% (het forfait van 6% maal het Box 3-tarief van 36%, 2026). Geldt alleen voor woningen in verhuurde staat met huurbescherming, niet voor tijdelijke of niet-marktconforme verhuur aan gelieerde partijen. Tabel en tarief geverifieerd augustus 2026.
Wat scheelt de leegwaarderatio je over tien jaar?
Hierboven staat de korting van dit jaar. Ontgrendel de volledige uitsplitsing: de heffing mét en zónder korting, en wat het over 5 en 10 jaar scheelt. Rekent mee met de WOZ en huur die je invulde.
Ontgrendeld: jouw pand, volledig doorgerekend
Gerekend met het forfait van 6% en het tarief van 36% (2026), bij gelijkblijvende WOZ en tarief, over dit pand alleen; het heffingsvrij vermogen verrekent over je hele vermogen. Onder de voorgenomen Box 3-hervorming (beoogd 2028, nog niet aangenomen) vervalt de korting en telt je pand voor de volle WOZ. Pas de WOZ en huur hierboven aan, de cijfers rekenen mee.
Een voorbeeld
Een verhuurd appartement met een WOZ-waarde van €300.000 en een kale huur van €750 per maand, oftewel €9.000 per jaar. De verhouding jaarhuur ÷ WOZ is 9.000 / 300.000 = 3%. Dat valt in de rij "3% tot 4%", dus de leegwaarderatio is 90%.
De fiscale waarde is dan 90% × €300.000 = €270.000. De korting op je grondslag is €30.000. Bij het forfait van 6% en een tarief van 36% scheelt dat je 30.000 × 2,16% = €648 belasting per jaar. Zolang je de woning aanhoudt, elk jaar opnieuw.
Wat er in 2026 veranderde
De tabel bleef gelijk, maar het kabinet actualiseerde de regeling per 1 januari 2026 op twee punten (Belastingplan 2026, aangenomen):
Geen leegwaarderatio bij gelieerde partijen tegen een te lage huur. Verhuur je aan familie of aan je eigen BV tegen een niet-marktconforme, kunstmatig lage huur, dan mag je de leegwaarderatio niet meer toepassen. De woning telt dan voor 100% van de WOZ-waarde. Dit sluit de route af waarbij je met een symbolische huur de grondslag omlaag bracht.
Een tegenbewijs bij 10% afwijking. Ligt de werkelijke waarde in verhuurde staat 10% of meer onder de WOZ-waarde inclusief leegwaarderatio, dan mag je die lagere werkelijke waarde gebruiken. Dat helpt in gevallen waar de tabel de verhuurde staat niet goed vangt, bijvoorbeeld bij een langlopend contract met een ver onder de markt liggende huur.
Leegwaarderatio 2027 en 2028: verdwijnt hij?
Op termijn wel, maar minder hard en minder zeker dan sommige bronnen suggereren. De afschaffing hoort bij de bredere Box 3-hervorming naar werkelijk rendement. Onder dat stelsel vervalt het forfait en daarmee de leegwaarderatio: je pand telt dan mee op de werkelijke huurinkomsten en de waardeontwikkeling, niet meer op een gekorte WOZ.
De status is belangrijk om scherp te houden, en die verschuift elke maand. De Wet werkelijk rendement box 3 is op 12 februari 2026 aangenomen door de Tweede Kamer, maar de Eerste Kamer heeft er nog niet over beslist. Op 29 september 2026 koos het kabinet voor een novelle, een wijziging van zijn eigen voorstel; die ligt sinds 2 oktober bij de Raad van State, met advies verwacht rond 28 oktober 2026. Uiterlijk 2 november moet de novelle bij de Tweede Kamer liggen, die er op 12 november over stemt, en de Eerste Kamer moet voor 31 december 2026 klaar zijn. Zolang dat loopt staat zelfs de ingangsdatum van 2028 niet vast. Je ziet online al koppen dat de leegwaarderatio "per 2027 wordt afgeschaft"; die lopen vooruit op wetgeving die er nog niet is. In 2027 geldt de tabel hierboven dus nog gewoon. Wat wél vaststaat, zijn de 2026-regels. Wat 2028 verder verandert, staat in Box 3 vastgoed vanaf 2028.
Op 3 november 2026 heeft het kabinet de invoering van het nieuwe stelsel een jaar uitgesteld, naar uiterlijk 2029. Lukt het de banken eerder, dan wordt het alsnog 2028. De rekensom hieronder verandert niet, maar de peildatum schuift mee: je startwaarde wordt vastgezet op 1 januari van het jaar waarin het stelsel ingaat. Je hebt er dus waarschijnlijk een jaar bij. Ook geschrapt: de verlaging van het heffingsvrij resultaat van 1.800 naar 1.000 euro. Zie wat er op 3 november is besloten.
De korting van nu is je startwaarde van later
Hier gaat vrijwel elke uitleg over de leegwaarderatio de bocht uit, inclusief die op deze pagina tot vandaag. De korting verlaagt niet alleen je grondslag van dit jaar. Hij verlaagt ook het bedrag waar je straks vanaf gaat rekenen.
Gaat de hervorming door, dan krijgt elke woning in Box 3 per 1 januari 2028 een startwaarde: de WOZ-waarde met peildatum 1 januari 2028. Bij een verhuurde woning wordt die startwaarde verlaagd met de leegwaarderatio. De staatssecretaris bevestigde dat in de antwoorden op het wetgevingsoverleg over het Belastingplan 2027 van 12 oktober 2026. Vanaf dat moment betaal je over vastgoed geen belasting meer over een forfait, maar over je werkelijke huur, en over de waardestijging op het moment dat je verkoopt. Het tarief is 36 procent, met een heffingsvrij resultaat van 1.800 euro per persoon per jaar; in de novelle die het kabinet nog moet indienen zakt dat bedrag naar 1.000 euro.
Daarmee verandert de korting van karakter. Een lagere startwaarde is een grotere belaste winst. En die rekening is een stuk groter dan het voordeel.
Reken het kaal door. De korting verlaagt je grondslag, dus hij bespaart je per jaar 2,29 procent van de korting: het forfait van 6,37 procent maal het tarief van 36 procent (2027). Bij verkoop kost hij 36 procent van diezelfde korting, in één keer. Je hebt dus bijna zestien jaar forfaitvoordeel nodig om één keer afrekenen goed te maken. En juist dat forfait verdwijnt in het nieuwe stelsel, dus die zestien jaar krijg je niet: 2027 is het laatste jaar waarin de korting je nog iets oplevert.
Wat dat doet op 61 panden
We hebben het op onze eigen set gerekend. Uit de Koopbarometer (meting 12 oktober 2026) houden we de panden over die uit één woning bestaan, volledig verhuurd zijn en kwaliteit A of B hebben: 61 stuks. Dertien daarvan krijgen een korting. De andere achtenveertig krijgen niets, want hun huur zit boven 5 procent van de WOZ. De mediaan van de hele set is 6,11 procent.
| Leegwaarderatio | Panden | Mediane korting | Voordeel 2027 | 36% bij verkoop |
|---|---|---|---|---|
| 79% (huur 1,5 tot 2,0% van de WOZ) | 2 | € 57.173 | € 1.311 | € 20.582 |
| 84% (2,8 tot 2,9%) | 2 | € 33.840 | € 776 | € 12.182 |
| 90% (3,3 tot 4,0%) | 3 | € 18.000 | € 413 | € 6.480 |
| 95% (4,4 tot 4,8%) | 6 | € 11.250 | € 258 | € 4.050 |
| 100% (5,2% en hoger) | 48 | geen | geen | geen |
Mediaan per groep. De WOZ is geschat op 90 procent van de vraagprijs, want de echte WOZ is niet openbaar; de bedragen per pand zijn dus indicatief, het mechanisme niet. Voordeel 2027 = korting maal 2,29 procent (forfait 6,37 procent maal tarief 36 procent, huidige wet). Wordt het forfait 7,87 procent zoals het kabinet wil, dan is het mediane voordeel 510 euro in plaats van 413. Bij verkoop = 36 procent van de korting, bij verkoop zonder huurder op WOZ-niveau. Eigen berekening op 61 panden uit de Koopbarometer, meting 12 oktober 2026. In deze selectie zit geen pand in de 73%-groep; het enige pand met zo'n lage huur is deels verhuurd en valt daarom buiten de set.
Twee dingen vallen op. De korting is geen verhuurdersvoordeel, hij is een uitzondering: bijna vier op de vijf panden in het aanbod halen hem niet. En waar hij wél geldt, is de latente rekening altijd dezelfde factor: ruim vijftien keer het jaarvoordeel. Over de dertien panden samen: 7.574 euro voordeel per jaar, tegenover 118.900 euro die bij verkoop terugkomt.
Eén nuance die je moet kennen: de korting komt pas helemaal terug als je leeg verkoopt. Verkoop je mét huurder, dan is je verkoopprijs ook lager en blijft een deel van het verschil staan. Dit is dus vooral een rekening voor uitponders, precies de groep die panden met een lage huur koopt. Daarnaast zit er een tweede gat in: de WOZ loopt achter op de markt, dus ook zónder leegwaarderatio ligt je startwaarde onder je verkoopprijs. Dat effect, en wanneer WOZ-bezwaar daardoor tegen je gaat werken, staat in WOZ-bezwaar beleggingspand.
De tabel is een trap, en één trede is duizenden euro's waard
De tabel werkt met hele procentpunten. Ga je van 2,99 naar 3,01 procent, dan springt je ratio van 84 naar 90 procent. Op een WOZ van twee ton is dat 12.000 euro startwaarde, voor twee honderdsten van een procentpunt huur. En omdat de startwaarde één keer wordt vastgezet, op 1 januari 2028, is die sprong permanent.
De jaarhuur die de fiscus gebruikt is de kale huur van januari maal twaalf. De huur die op 1 januari 2028 in je contract staat, bepaalt dus in welk vakje je pand voorgoed valt.
In onze set staan negen panden binnen een halve procentpunt onder een trede, en zes binnen drie tiende. Dit is wat die laatste stap ze oplevert:
| Pand | Kale huur nu | Erbij per maand | Startwaarde hoger | Minder belasting |
|---|---|---|---|---|
| Hudsonstraat 123-2, Amsterdam | € 539 | € 24 | € 13.500 | € 4.860 |
| Hoofdweg 132-2, Amsterdam | € 429 | € 6 | € 13.050 | € 4.698 |
| Schapenlaan 30, Den Haag | € 471 | € 25 | € 11.880 | € 4.277 |
| Hoogaars 30, Brielle | € 745 | € 43 | € 9.450 | € 3.402 |
| Heemskerkstraat 70B, Rotterdam | € 578 | € 8 | € 8.775 | € 3.159 |
| Parallelweg 305, Den Haag | € 608 | € 28 | € 7.628 | € 2.746 |
Erbij per maand = het bedrag waarmee de verhouding kale jaarhuur gedeeld door WOZ net boven de volgende grens uit de tabel komt, naar boven afgerond op hele euro's. Startwaarde hoger = de stap in de tabel (5 of 6 procentpunt) maal de WOZ; minder belasting = 36 procent daarvan. WOZ geschat op 90 procent van de vraagprijs. Vraagprijzen en kale huren uit de openbare advertentie, Koopbarometer meting 12 oktober 2026.
Zes euro per maand tegenover 4.698 euro belasting. Dat is geen rekenfoutje, dat is hoe een trappentabel werkt: de uitkomst hangt niet af van hoeveel huur je vraagt, maar van aan welke kant van een grens je staat.
En nu het tegenvoorbeeld, want zo mooi is het niet. Waar de korting het grootst is, is de trede onbereikbaar. De Van Woustraat 35-1 in Amsterdam heeft een kale huur van 359 euro per maand op een geschatte WOZ van 283.500 euro, oftewel 1,52 procent. Om boven de 2 procent te komen moet er 114 euro per maand bij, bijna een derde erbovenop. Bij een huurder met huurbescherming kan dat niet, niet in één keer en niet in 2027. Daar helpt de trap je dus niets, en blijft alleen de echte keuze: verkopen voor de omslag, of de latente rekening van 21.433 euro accepteren.
Verder hoort hier een waarschuwing bij. Een huurverhoging moet wél mogen: het puntenstelsel en de maximale jaarlijkse verhoging bepalen wat je mag vragen, en bij een gereguleerd contract is dat weinig. Een hogere huur verkleint bovendien je korting en dus je voordeel in 2027, en vanaf 2028 is huur gewoon belast inkomen. Het punt is niet dat huur verhogen een fiscale truc is, maar dat er precies op een grens een bonus ligt die je maar één keer kunt pakken, en alleen vóór 1 januari 2028.
Wat dit voor jou betekent
Vier praktische punten. Ten eerste: ken je verhouding. Zit je huur onder 5% van de WOZ, dan levert de leegwaarderatio je nu jaarlijks geld op; reken door hoeveel met de rekenhulp hierboven. Ten tweede: verhuur je aan familie of je eigen BV, controleer of de huur marktconform is, anders ben je de korting sinds 2026 kwijt. Ten derde: sta je net onder een grens uit de tabel, kijk dan of je de huur vóór 1 januari 2028 legaal over die grens krijgt, want dat is een eenmalige sprong in je startwaarde. Ten vierde, en dat is de grootste: ben je van plan binnen een jaar of vijftien uit te ponden, dan is de korting netto geen voordeel maar een kostenpost. Weeg dat mee in je hou-of-verkoopbeslissing, niet in je aangifte van dit jaar.
Wil je zien wat de leegwaarderatio en de rest van de Box 3-heffing met je netto rendement doen, reken je pand dan volledig door in de pandanalyse.
Conclusie
De leegwaarderatio lijkt een van de weinige posten in Box 3 die in je voordeel werkt: een erkenning dat een verhuurde woning minder waard is dan een lege. De tabel is simpel, de korting kan oplopen tot 27%, en het scheelt elk jaar dat je het pand aanhoudt. Maar reken verder dan dit jaar en de korting kantelt. Hij komt in één keer terug zodra je zonder huurder verkoopt, en dat is altijd ruim vijftien keer het jaarvoordeel. Zie hem dus niet als een cadeau maar als een voorschot, met een aflosmoment dat je zelf kiest. Reken met wat nu geldt, en reken door wat het straks kost: dat doe je pand voor pand in de pandanalyse.
Veelgestelde vragen
Wat is de leegwaarderatio?
De leegwaarderatio is het percentage waarmee je de WOZ-waarde van een verhuurde woning vermenigvuldigt om de waarde in Box 3 te bepalen. Een verhuurde woning is minder waard dan een lege, omdat de huurder blijft zitten. De ratio ligt tussen 73% en 100%, afhankelijk van de verhouding tussen de jaarhuur en de WOZ-waarde.
Hoe bereken je de leegwaarderatio?
Deel de kale jaarhuur door de WOZ-waarde en zoek de uitkomst op in de tabel. Bij een jaarhuur van €9.000 op een WOZ-waarde van €300.000 is dat 3%, wat hoort bij een leegwaarderatio van 90%. De fiscale waarde is dan 90% van €300.000, oftewel €270.000.
Wat is de leegwaarderatio in 2026?
De tabel (73% tot 100%) geldt onveranderd voor 2023 tot en met 2026. Nieuw sinds 2026 zijn twee beperkingen: bij verhuur aan gelieerde partijen tegen een niet-marktconforme huur geldt de leegwaarderatio niet meer, en wijkt de werkelijke waarde in verhuurde staat 10% of meer af van de WOZ-waarde inclusief ratio, dan mag je de werkelijke waarde gebruiken.
Is de leegwaarderatio in 2027 afgeschaft?
Nee. In 2027 geldt de tabel (73% tot 100%) nog gewoon. De afschaffing hoort bij de Box 3-hervorming naar werkelijk rendement, beoogd per 2028. Dat wetsvoorstel is op 12 februari 2026 aangenomen door de Tweede Kamer, maar de Eerste Kamer besliste er nog niet over; het kabinet stuurt bovendien een novelle na, waarover de Tweede Kamer op 12 november 2026 stemt. Onder dat stelsel telt je pand mee op werkelijke huur en waardeontwikkeling, niet meer op een gekorte WOZ, maar blijft de leegwaarderatio wél je startwaarde per 1 januari 2028 verlagen.
Verlaagt de leegwaarderatio ook mijn startwaarde in 2028?
Ja, als de hervorming doorgaat. Je startwaarde per 1 januari 2028 is de WOZ-waarde met peildatum 1 januari 2028, en bij een verhuurde woning wordt die verlaagd met de leegwaarderatio. Vastgoed valt daarna onder een belasting bij verkoop: 36% over het verschil tussen verkoopprijs en startwaarde. De korting die je nu krijgt, verhoogt dus je belaste winst later.
Loont het om de huur te verhogen vóór 1 januari 2028?
Als je net onder een grens uit de tabel zit, kan dat duizenden euro's schelen. De tabel springt per hele procentpunt met 5 of 6 procentpunt ratio, dus een paar tientjes huur per maand kan je startwaarde met 5 tot 6% van de WOZ verhogen. Dat werkt alleen als de huurverhoging juridisch mag (puntenstelsel en maximale jaarlijkse verhoging) en als hij op 1 januari 2028 in je contract staat, want de fiscus rekent met de kale huur van januari maal twaalf.
Geldt de leegwaarderatio ook bij tijdelijke verhuur?
Nee. De leegwaarderatio geldt alleen voor woningen die verhuurd zijn met huurbescherming, dus met een huurder die niet zomaar weg hoeft. Bij tijdelijke verhuur zonder huurbescherming, leegstand, of verhuur aan gelieerde partijen tegen een te lage huur telt de woning voor de volle WOZ-waarde.
De cijfers en regels in dit artikel zijn gecontroleerd tegen de officiele bron. Controleer ze gerust zelf.
- Tabellen waarde verhuurde of verpachte woning Belastingdienst
- Invoeringstoets actualisatie leegwaarderatio Rijksoverheid
- Box 3: wetsvoorstel werkelijk rendement (beginwaarde en leegwaarderatio) Van Lanschot Kempen
- Antwoorden op vragen uit eerste wetgevingsoverleg pakket Belastingplan 2027 Taxence
- Wetsvoorstel Wet werkelijk rendement box 3 (tarief en heffingsvrij resultaat) Grant Thornton
- Toch novelle voor box 3, Kamer kritisch op dekking PwC